Tsismis ay alimuom

TSISMIS AY ALIMUOM

tsismis ay alimuom, anang Rio Alma

sa isang sanaysay niyang aking nabasa

na iniulat naman ni Ambeth Ocampo

na sa ngayon ay binabanatan nang todo

mas matindi pa raw sa pakpak ng balita

yaong alimuom, sabi pa ng makata

singaw galing sa lupa matapos ang ambon

o ulan, tsismis ay lumitaw ding ganoon

historya'y tsismis daw, anang isang Ella Cruz

tila ba turo sa paaralan ay kapos

dapat sa historya'y may fact check at batayan

di basta narinig, iyon na'y kasaysayan

ah, dalawang iyon ay dapat pag-ibahin

di tsismis ang kasaysayan ng bayan natin

maraming dapat gawin kung ganyan ang batid

ng henerasyon ngayon, kilos na, kapatid

- gregoriovbituinjr.

07.18.2022

Talasalitaan:

* alimuom - singaw na galing sa lupa pagkatapos ng ulan o ambon, mula sa UP Diksiyonaryong Filipino, p. 34

* tsismis - mula sa Espanyol na chismes, kaswal na usapan o balita hinggil sa ibang tao, karaniwang kaugnay ng mga detalyeng hindi kumpirmadong totoo, UPDF, p. 1279

Eman Lacaba

EMAN LACABA

I

isinilang noong Araw ng Karapatang Pantao

pinaslang sa anibersaryo ng Jabidah Massacre

siya si Eman Lacaba, manunulat, prinsipyado

naging mandirigma noong diktador pa'y nasa poder

manunulat na maraming nakamit na gantimpala

guro, artista sa entablado, organisador din

pag wala raw papel, siya'y nagsusulat sa palara

palaisip na tibak, mangangatha rin ng awitin

natanggal sa pagkaguro nang sumama sa aklasan

ng manggagawa, at siya'y nagpasiya nang mamundok

upang maging mandirigma't tagapagtanggol ng bayan

patuloy pa ring nagsulat, may baril mang nakasuksok

natagpuan ng kaaway, agad silang pinutukan

mga kasama'y napatay, dalawa silang natira

walang ititirang buhay, ayon sa mga kalaban

unang binaril ay buntis, sumunod ay siya naman

II

ang mandirigmang maraming tula sa Philippines Free Press

sa bahay ng biyenan ko'y nahalungkat ko't tinipon

ang makatang tinulad kay Rimbaud na makatang Pranses

taospusong pagpupugay sa halimbawa mo't layon

ang Cultural Center of the Philippines nama'y lumikha

ng Gawad Eman Lacaba na para sa manunulat

na kabataan, mga mananalaysay, at makata

natatanging gawad sa paglilingkod at pagmumulat

- gregoriovbituinjr.

07.15.2022

* Halaw ang mga datos sa Bantayog ng mga Bayani

* Emmanuel Lacaba (Disyembre 10, 1949 - Marso 18, 1976)

Tulos

TULOS

magtutulos ako ng kandila

para sa mga biktimang sadya

ng martial law, sila'y ginunita

sa Bantayog, bayani ng madla

nasaan na nga ba ang hustisya

para sa kanilang nakibaka

para sa lipunang nais nila

lipunang malaya, makamasa

asam ay lipunang makatao

patas yaong batas at gobyerno

karapatan ay nirerespeto

panlipunang hustisya'y totoo

ang kandilang aking itutulos

ay tandang hustisya'y niyayapos

malayang bayan, walang hikahos

wala ring api't binubusabos

- gregoriovbituinjr.

06.07.2022

Magkatoto

MAGKATOTO

I

sa saknong bilang isangdaan apatnapu't siyam:

tila si Florante'y inabot na ng siyam-siyam

nakagapos sa puno't baka papakin ng langgam

nang dumating si Aladin, mabuti't di nasuklam

si Florante ay Kristyano, si Aladin ay Moro

subalit nangyari sa kanila'y tila pareho

sabi pa'y "taga-Albanya ka, at ako'y Persyano"

dagdag pa "ikaw ay kaaway ng baya't sekta ko"

"sa lagay mo ngayo'y magkatoto tayo" ang sabi

ni Aladin sa nakagapos doong si Florante

itinuring na katoto, kaibigan, kumpare

iniligtas si Florante sa leyong sisila dine

II

katatapos lamang ng halalan sa aking bayan

at tila ba may nagbabanta sa katotohanan

mawawasak nga ba ang historya't paninindigan

kinakaharap na ito'y paano lalabanan

sa panahon ngayon, nais kitang maging katoto

upang katotohanan ay ipaglabang totoo

historical revisionism ba'y makakapwesto

upang baguhin ang kasaysayan ng bansang ito

O, mga katoto, ano bang dapat nating gawin

upang magapi ang historical revisionism

aba'y tinding banta nito sa kasaysayan natin

iligtas ang bayan sa ganitong banta't usapin 

- gregoriovbituinjr.

05.15.2022

* litrato mula sa aklat na Florante at Laura, at sa UP Diksiyonaryong Filipino, p. 597

Sa aklat ng kasaysayan

SA AKLAT NG KASAYSAYAN

nakaukit na sa kasaysayan

ang di naman sikat na pangalan

manggagawang kauna-unahang

tumatakbo sa pampanguluhan

magaling, matalas, mapanuri

tinahak niya'y landas ng uri

nilalabanan ang naghahari

kasangga ng dukha't naaglahi

matatag ang prinsipyo sa masa:

labanan ang pagsasamantala

baguhin ang bulok na sistema

ikalat ang diwang sosyalista

na may respeto sa karapatan

adhika'y hustisyang panlipunan

para sa lahat, di sa iilan

kaya pangalan niya'y tandaan

kinakatawan niya'y paggawa,

babae, pesante, dukha, madla

Leody de Guzman, manggagawa

at magiging pangulo ng bansa

- gregoriovbituinjr.

02.25.2022

Sa ika-123 anibersaryo ng Fil-Am War

SA IKA-123 ANIBERSARYO NG FIL-AM WAR

petsa Pebrero a-Kwatro ngayon, anibersaryo

ng madugong gerang Pilipino-Amerikano

pagpatuloy ng pakikibakang Katipunero

upang lumaya ang bayan mula sa tuso't dayo

nangyari matapos isuko ng mga Kastila

sa mga Amerikano ang pagsakop sa bansa

binaril ng isang sundalong Kano sa Maynila

ang isang kawal-Pinoy kaya digma'y nagsimula

digmaang tinuloy ng bayaning Macario Sakay

at ibang bayaning nais ay kalayaang tunay

dalawang daang libong Pinoy daw ang nangamatay

gawa ng mga Kano'y war crimes, nang-tortyur, nambitay

mayroon umanong peace protocol na nilagdaan

nang matigil ang digmaan at may kapayapaan

subalit Pilipino'y patuloy sa sagupaan

dahil pangarap kamtin ang tunay na kalayaan

sa anibersaryong ito, ating alalahanin

mga bayaning nangarap malayang bansa'y kamtin

talagang nakibaka ang mga ninuno natin

na nagbuwis ng buhay upang bansa'y palayain

- gregoriovbituinjr.

02.04.2022

Pinaghalawan ng datos:

litrato mula sa google

https://en.wikipedia.org/wiki/Philippine%E2%80%93American_War

https://www.filipinoamericanwar18991902.com/filamwarbreaksout.htm

https://ncca.gov.ph/about-ncca-3/subcommissions/subcommission-on-cultural-heritagesch/historical-research/the-philippine-american-war-1899-1902/

Kartilya

KARTILYA

dinaraos tuwing ikapito ng bawat buwan,

ikapito ng gabi, pulong na makasaysayan

doon binabasa ang Kartilya ng Katipunan

sa isang seremonyang talaga namang dibdiban

tulad ng petsa ngayon, ikapito ng Nobyembre

na dinaraos kahit nasa malayo man kami

sumabay man sa Dakilang Rebolusyong Oktubre 

ikasandaang apat na anibersaryo nire

maraming salamat sa pangkat ng Kamalaysayan

o Kaisahan sa Kamalayan sa Kasaysayan

na tuwing sumasapit ang ikapito ng buwan

ay sinasariwa ang Kartilya ng Katipunan

ito'y Kartilyang patnubay sa pagpapakatao

pawang inaaral bago maging Katipunero

sinulat, pinagtibay, pinalaganap sa tao

nina Gat Andres Bonifacio't Emilio Jacinto

higit dalawang dekada ko nang sinasabuhay

ang Kartilyang itong sadyang isinapusong tunay

nakikibaka, maralita't obrero'y karamay

halina't itaguyod sa madla ang gintong gabay

- gregoriovbituinjr.

11.07.2021